Sünnet

Sünnetin önemi

Sünnet, toplumumuzda dinî ve kültürel açıdan önemli bir gelenektir. Bunun yanında tıbbi açıdan da bazı yararları olduğu bilinmektedir: sünnet derisinin altında kir ve salgı birikmesinin önlenmesiyle genital hijyenin kolaylaşması, bebeklik döneminde idrar yolu enfeksiyonu riskinde azalma, fimozis (sünnet derisinin açılamaması), parafimozis ve tekrarlayan sünnet derisi iltihaplarının önlenmesi. Ayrıca ileri yaşlarda bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve penis kanseri riskinin azaldığını gösteren çalışmalar vardır.

Bu yararların yanında sünnet, her cerrahi işlem gibi risk taşıyan bir girişimdir. Bu nedenle çocuğun önceden muayene edilmesi, uygun zamanda, steril koşullarda ve hekim tarafından yapılması önemlidir.

Sünnet muayenehanede

Sünnet işlemi, tıbbi değerlendirme sonucunda uygun bulunan hastalarda muayenehane ortamında yapılabilir. İşlemden önce çocuk muayene edilir, penis ve idrar yolu açıklığı değerlendirilir; hipospadias, gömük penis veya kanama eğilimi gibi sünneti erteletebilecek ya da farklı planlamayı gerektiren durumlar araştırılır.

Uygun yaş, anestezi şekli ve yöntem muayenede aileyle birlikte belirlenir. Genel anestezi gerektiren durumlarda veya sünnetle birlikte kasık fıtığı, inmemiş testis gibi başka bir ameliyat planlandığında işlem hastane ortamında yapılır. Kadıköy, Üsküdar, Maltepe, Ümraniye ve Anadolu Yakası’ndaki aileler online randevu alabilir veya WhatsApp üzerinden bilgi isteyebilir.

Sünnet ne zaman yapılmalı?

Sünnet için tıbbi açıdan uygun dönemlerden biri yenidoğan dönemidir. Doğumdan sonraki ilk günlerden yaklaşık 1. aya kadar olan sürede, bebek sağlıklıysa ve muayenede engel bir durum yoksa sünnet lokal anestezi ile yapılabilir. Uygun bebeklerde 2. ayda da lokal anestezi ile sünnet planlanabilir.

Bu dönemden sonra sünnet genellikle genel anestezi (çocuğun uyutulması) altında, ameliyathane koşullarında yapılır. Bazı uzmanlar, çocuğun bedenine ilişkin farkındalığının arttığı yaklaşık 3–6 yaş aralığından psikolojik nedenlerle kaçınılmasını önerir. Zamanlama; çocuğun genel sağlığı, varsa eşlik eden sorunlar ve ailenin tercihleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Yenidoğan sünneti

Yenidoğan sünneti, bebeğin doğum sonrası kontrolleri tamamlandıktan ve sarılık, enfeksiyon, kanama eğilimi gibi durumlar dışlandıktan sonra yapılır. Prematüre doğan bebeklerde zamanlama ayrıca değerlendirilir.

Yenidoğanlarda sünnet Gomco klempi ile veya klasik cerrahi yöntemle yapılabilir. İşlem lokal anestezi ile yapıldığı için genel anestezi gerekmez; bebek kısa süre sonra beslenmeye devam edebilir.

Sünnet yöntemleri

Gomco klemp yöntemi: Özellikle yenidoğan döneminde kullanılan, sünnet derisinin özel bir klemp yardımıyla kesildiği yöntemdir.

Klasik (cerrahi) sünnet: Sünnet derisi cerrahi aletlerle çıkarılır, kanama kontrolü sağlanır ve cilt kendiliğinden eriyen dikişlerle kapatılır. Her yaşta uygulanabilir ve daha büyük çocuklarda en sık kullanılan yöntemdir.

Kamuoyunda “lazer sünnet”, “dikişsiz sünnet” gibi adlarla anılan uygulamalar çoğunlukla kesme veya kanama kontrolünde kullanılan aletleri tanımlar. Hiçbir yöntem riskten tamamen arınmış değildir; uygun yöntem çocuğun yaşına ve muayene bulgularına göre hekim tarafından belirlenir.

Sünnetten önce muayene neden önemli?

Sünnet öncesinde penisin ve idrar yolu açıklığının (meatus) mutlaka muayene edilmesi gerekir. Bazı doğumsal durumlarda sünnet ertelenmeli veya farklı planlanmalıdır:

• Hipospadias: İdrar deliğinin normal yerinde olmamasıdır. Sünnet derisi düzeltme ameliyatında kullanılabileceği için bu çocuklar sünnet edilmemeli, önce bir çocuk cerrahı veya çocuk ürologu tarafından değerlendirilmelidir.
• Gömük penis / mikropenis gibi penis gelişimiyle ilgili durumlar.
• Kanama bozuklukları (ailede hemofili öyküsü vb.) — önceden kan tetkikleri gerekebilir.
• Eşlik eden inmemiş testis veya kasık fıtığı varsa, uygun durumlarda aynı anestezide birlikte planlanabilir.

Tıbbi nedenlerle sünnet

Dinî ve kültürel nedenler dışında bazı durumlarda sünnet tıbbi olarak da önerilebilir: sünnet derisinin açılamaması ve idrar yapmayı zorlaştırması (fimozis), sünnet derisinin geride sıkışması (parafimozis), tekrarlayan sünnet derisi iltihapları (balanopostit) ve bazı idrar yolu enfeksiyonu riski taşıyan çocuklar. Bebeklik döneminde sünnet derisinin açılmaması çoğu zaman normaldir; zorla açılmaya çalışılmamalıdır.

Sünnet öncesi hazırlık

• Muayene ve gerekiyorsa kan tetkikleri (özellikle kanama öyküsü olan ailelerde).
• Genel anestezi planlanıyorsa çocuk anestezi uzmanı değerlendirmesi ve işlem öncesi açlık süresine uyulması.
• Çocuğun yaşına uygun dille bilgilendirilmesi; korkutucu ifadelerden kaçınılması.
• Rahat, bol kıyafetler ve gerekiyorsa sünnet donu hazırlanması.

Ayrıntılı liste için: Sünnet öncesi yapılması gerekenler (PDF)

Sünnet sonrası bakım

Sünnet sonrası ilk günlerde hafif şişlik, kızarıklık ve penis başında sarımsı bir kabuklanma görülebilir; bu iyileşmenin olağan bir parçasıdır. Ağrı için hekimin önerdiği ağrı kesiciler kullanılır. Pansuman, banyo zamanı ve kullanılacak kremler kişiye göre değiştiği için size verilen yazılı talimatlara uyulmalıdır.

Şu durumlarda hekiminize ulaşın: durmayan veya bezi ıslatan kanama, idrar yapamama, artan şişlik ve morluk, ateş, kötü kokulu akıntı.

Ayrıntılı bakım bilgisi için: Sünnet sonrası yapılması gerekenler (PDF) · Sünnet hakkında genel bilgiler (PDF)

Olası komplikasyonlar

Her cerrahi işlemde olduğu gibi sünnette de komplikasyon gelişebilir. En sık görülenler kanama ve yara yeri enfeksiyonudur. Daha seyrek olarak sünnet derisinin yetersiz veya fazla alınması, idrar deliğinde daralma (meatal darlık) ve cilt yapışıklıkları görülebilir. Bu riskler uygun koşullar ve doğru takip ile azaltılabilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Sık sorulan sorular